أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

106

تجارب الأمم ( فارسى )

سبك به سلطان نامه نوشته خواستار بستن پيمان و مقاطعهء آنجا گرديد . پس پاسخ پذيرش داده شد كه ساليانه دويست و بيست هزار دينار بپردازد و خلعتها و فرمان نيز برايش فرستادند ولى او آن پيمان را انجام نداد . مونس پس از پيروزى بر يوسف بن ابو ساج ، پيش از بازگشت از آذربايجان ، كارهاى جنگ در رى و دنباوند و قزوين و زنجان و ابهر را به على بن وهسوذان داده ، دارائى آن سامان را براى او و مردانش نهاده ، احمد بن على صعلوك [ سامانى ] [ 1 ] را به كار معونت اصفهان و قم گمارده ، خراج و مال روستاهاى قم و ساوه را براى وى و مردانش نهاد ، كه ساليانه بيش از دويست هزار دينار بود . پس احمد بن مسافر ، فرمانرواى « طارم » هنگامى كه در قزوين نزد پسر برادرش على بن وهسوذان بود ، در رختخواب * او را كشته به شهر خود گريخت . و احمد بن على اخو صعلوك كه در قم بود به رى شد و آن را بگرفت . سلطان اين رفتار او را نپذيرفته ، كارگزاريهاى على بن وهسوذان را به « وصيف بكتمرى » واگذار كرد و كار خراج و روستاها را به محمد بن سليمان [ 2 ] فرمانده سپاه واگذاشتند .

--> [ ( 1 - ) ] سامانى - خ 5 : 106 . [ ( 2 - ) ] محمد بن سليمان بن منفق ابو على كاتب است كه مصر را از دست طولونيان بيرون آورد ( ن . ك : طبرى 3 : 2252 و كتاب « الولاة » كندى : 248 ) . مقريزى در « مقفا » در گزارش احوال او گويد : او دادرس ابو زرعه محمد بن عثمان و دادرس ابو عبيد محمد بن عبدة ( كه اين در « القضاة » كندى ص 522 س 23 نيز ياد شده است ) و موسا بن طونيق و ديگر باقيماندگان طولونى مصر را همراه خود از مصر بيرون برد . دارائى كه همراه خود از مصر ببرد يك ميليون دينار تخمين زده شد كه از مردم گرفته بود . او از دارائى طولونيان مصر و پس‌اندازها و زينت آلات و فرشها و چارپايان آنان بيست و چهار هزار عدل و يك مليون دينار نقدينه براى مكتفى بالله فرستاد و اين جز چيزهاى گرانبهاى بسيار است كه خود برد و جز آن است كه سران سپاه او بردند . چون او به حلب رسيد ، نامهء مكتفى به وصيف مولاى معتضد كه همراه او بود رسيد ، كه او را به دست نگهبان سپرده به پايتخت آورد ، و چنين شد و مكتفى او را به زنجير كشيده به زندان انداخته ، دارائى پنهان كرده را خواست . او در زندان